Koszty i ilości

Jak zaplanować niesprzedany towar i przeceny w serii odzieży

Autor: Splot · · 5 min czytania

Seria 100 bluz, której start kosztuje 4 550 euro, zwraca się po 76 sprzedażach w pełnej cenie, jeśli reszta się nie sprzeda, a gdy połowa idzie w pełnej cenie i 30 sztuk z rabatem 30%, wyprzedanie ostatnich 20 za pół ceny zamienia 425 euro straty w 25 euro zysku.

W tym poradniku
  1. Ile z serii odzieży musi się sprzedać po pełnej cenie?
  2. Co przeceny robią z wynikiem?
  3. Kiedy zacząć przecenę?
  4. Jak duża powinna być seria, skoro nie wszystko się sprzeda?
  5. Jak zaplanować niesprzedany towar we własnej serii?

Ile z serii odzieży musi się sprzedać po pełnej cenie?

Tyle, żeby pokryć cały koszt serii przy założeniu, że reszta nie sprzeda się wcale. W przykładzie poniżej to 76 ze 100 bluz. Każda sztuka sprzedana później, w dowolnej cenie wyższej niż koszty sprzedaży, jest zyskiem, a każda sztuka poniżej tego progu sprzedana w przecenie zmniejsza stratę.

Przykład to seria 100 bluz z kosztem 40 euro za sztukę, sprzedawanych online za 75 euro netto. Każda sprzedaż kosztuje 15 euro (prowizja za płatność, pakowanie, rezerwa na zwroty i reklama), więc sprzedaż w pełnej cenie zostawia 60 euro. Próbka i zdjęcia to dodatkowe 550 euro. Wszystko to są założenia. Dla porównania cennik Splot pokazuje 31 do 39 euro za sztukę przy 100 bluzach (135 do 170 zł), a kalkulator cen podaje szerokie widełki 35 do 44 euro przy 25 do 50 sztukach (153 do 192 zł).

Ubrania, 100 × 40 euro4 000 euro
Próbka i zdjęcia550 euro
Wydane przed pierwszą sprzedażą4 550 euro
Zostaje z jednej sprzedaży w pełnej cenie60 euro
Sprzedaże w pełnej cenie do progu rentowności, jeśli nic więcej się nie sprzeda76

Co przeceny robią z wynikiem?

Decydują o tym, czy seria, która sprzedawała się wolno, przynosi stratę, czy kończy się w okolicy zera. Sprzedaż z rabatem 30% przynosi 52,50 euro, a po tych samych 15 euro kosztów sprzedaży zostaje 37,50 euro. Przy rabacie 50% wpływa 37,50 euro, a zostaje 22,50 euro.

jak sprzedało się 100 bluzwpływy po kosztach sprzedażywynik serii
90 w pełnej cenie, 10 z rabatem 30%5 775 euro+1 225 euro
70 w pełnej cenie, 20 z rabatem 30%, 10 z rabatem 50%5 175 euro+625 euro
50 w pełnej cenie, 30 z rabatem 30%, 20 niesprzedanych4 125 euro-425 euro
50 w pełnej cenie, 30 z rabatem 30%, 20 z rabatem 50%4 575 euro+25 euro

Dwa ostatnie wiersze to ta sama seria. Wyprzedanie ostatnich 20 sztuk za pół ceny jest warte 450 euro, czyli różnicę między stratą a wyjściem na zero. Resztki to pieniądze wydane na uszycie, leżące w kartonach, i są warte tyle, za ile da się je jeszcze sprzedać.

Przeceny też mają swój koszt. Klient, który wie, że marka przecenia końcówki serii, może na nie poczekać, więc w następnej serii udział sprzedaży w pełnej cenie może spaść. Dlatego wielkość serii warto planować tak, żeby głębokie rabaty były wyjątkiem.

Kiedy zacząć przecenę?

Zanim reszta towaru przestanie schodzić sama. Modele cen wyprzedażowych zbudowane i sprawdzone w dużych sieciach handlowych przyjmują, że tempo sprzedaży zależy od ceny, od sezonu i od tego, co zostało klientom do wyboru (Smith i Achabal, 1998). W serii odzieży tym wyborem są rozmiary. Gdy zostają tylko najmniejsze i największe, pasują mniejszej liczbie osób i sprzedają się wolniej w każdej cenie.

Dla małej marki wynikają z tego dwie rzeczy:

  • Podziel rozmiary przy zamówieniu tak, żeby żaden nie skończył się dużo wcześniej niż pozostałe. Jak podzielić rozmiary w pierwszym zamówieniu pokazuje podział dla serii 50 sztuk.
  • Przeceniaj, gdy rozmiarówka zaczyna się rozsypywać, póki klient ma jeszcze wybór rozmiaru.

Metoda zamiast wyczucia opłaca się nawet w dużej skali. Zara zastąpiła nieformalny sposób ustalania przecen modelem prognozującym sprzedaż i optymalizującym ceny, a w kontrolowanym teście w sklepach w Belgii i Irlandii w sezonie jesień-zima 2008 przychody z wyprzedaży wzrosły o około 6% (Caro i Gallien, 2012). Mała marka może przejąć sam nawyk, bez modelu: ustalić progi przecen i to, co je uruchamia, zanim seria dotrze.

Jak duża powinna być seria, skoro nie wszystko się sprzeda?

Porównaj koszt niesprzedanej sztuki z kosztem utraconej sprzedaży. W przykładzie bluza, która się nie sprzeda, kosztuje 40 euro. Bluza, której nie uszyłeś, choć klient by ją kupił, kosztuje 20 euro, które zostałyby po odjęciu kosztu uszycia (60 minus 40 euro).

W badaniach operacyjnych to tak zwany problem gazeciarza, a reguła, która z niego wynika, jest prosta: seria powinna być tak duża, żeby szansa na resztki była równa kosztowi utraconej sprzedaży podzielonemu przez sumę obu kosztów.

co dzieje się z resztkamikoszt sztuki za dużokoszt utraconej sprzedażydocelowa szansa na resztki
Nigdy się nie sprzedają40 euro20 euro33%
Wyprzedane z rabatem 50%, zostawiają 22,50 euro17,50 euro20 euro53%

Bez sposobu na wyprzedaż marka powinna szyć serię na tyle małą, żeby resztki zostawały tylko w mniej więcej jednym przypadku na trzy, czyli żeby seria wyprzedawała się dwa razy na trzy. Z pewnym kanałem wyprzedaży może sobie pozwolić na większą serię, z resztkami mniej więcej co drugi raz. Liczby pochodzą z tego przykładu; metoda działa na Twoich.

Intuicja słabo sobie z tym radzi. W dwóch eksperymentach dokładnie na takiej decyzji badani zamawiali za mało produktów o wysokim zysku i za dużo produktów o niskim, a informacja zwrotna i szkolenie tego nie poprawiły (Schweitzer i Cachon, 2000). W przykładzie bez kanału wyprzedaży ten stosunek wynosi 33%, mniej niż połowę. To przypadek niskiego zysku, w którym badani zamawiali za dużo.

Druga odpowiedź to mniejsze zobowiązanie, zanim poznasz popyt. Producent odzieży narciarskiej już wcześniej zamawiał część produkcji po pierwszych wynikach sprzedaży. Zaplanowanie tej drugiej części modelem zamiast na wyczucie obniżyło koszty na tyle, że zysk wzrósł o 60%, a w porównaniu z brakiem jakiejkolwiek reakcji na pierwszą sprzedaż zysk wzrósł mniej więcej czterokrotnie (Fisher i Raman, 1996). Dla małej marki oznacza to pierwszą serię dobraną tak, żeby się wyprzedała, i domówienie, gdy znasz już sprzedaż. W Splot minimum to 25 sztuk na model, a dla dzianin 50, więc ostrożna pierwsza seria jest możliwa.

Jak zaplanować niesprzedany towar we własnej serii?

  • Zsumuj wszystko, co płacisz przed pierwszą sprzedażą: ubrania, próbkę, zdjęcia, metki.
  • Podziel przez to, co zostaje z jednej sprzedaży w pełnej cenie. To próg rentowności w pełnej cenie. Im bliżej mu do całej serii, tym mniej miejsca na słabszy miesiąc.
  • Zapisz dwa progi przecen, na przykład 30% i 50%, i to, co uruchamia każdy z nich: rozsypująca się rozmiarówka albo liczba tygodni bez sprzedaży.
  • Policz trzy scenariusze, jak w tabeli przecen: dobra seria, wolna seria i wolna seria bez wyprzedaży.
  • Dobierz wielkość serii do szansy na resztki, którą możesz przyjąć, biorąc pod uwagę, co możesz z nimi zrobić.

Kalkulator cen pokazuje, jak zmienia się orientacyjna cena za sztukę przy różnych ilościach, czyli drugą stronę decyzji o wielkości serii.

Krótkie odpowiedzi

Jaki odsetek pierwszej serii powinien się sprzedać?

Tyle w pełnej cenie, żeby pokryć koszt serii, a przeceny są wtedy zyskiem. W przykładzie to 76 ze 100 bluz. Swój próg policzysz, dzieląc to, co wydałeś przed pierwszą sprzedażą, przez to, co zostaje z jednej sprzedaży w pełnej cenie.

Lepiej mieć resztki czy wyprzedać wszystko?

To zależy od tego, ile kosztuje każda z tych sytuacji. Jeśli resztki da się wyprzedać w cenie, która odzyskuje część kosztu, nieco większa seria wychodzi taniej niż utracone sprzedaże. Jeśli nie, bezpieczniejsza jest mniejsza seria, która się wyprzeda.

Kiedy zacząć przeceniać serię, która sprzedaje się wolno?

Gdy rozmiarówka zaczyna się rozsypywać, póki jest jeszcze wybór rozmiarów. Sprzedaż zwalnia, gdy maleje wybór, więc czekanie, aż nic się nie sprzedaje, zwykle oznacza głębszy rabat później.

Źródła

  • Smith, S. A. i Achabal, D. D. (1998). Clearance pricing and inventory policies for retail chains. Management Science, 44(3), 285-300. doi:10.1287/mnsc.44.3.285
  • Caro, F. i Gallien, J. (2012). Clearance pricing optimization for a fast-fashion retailer. Operations Research, 60(6), 1404-1422. doi:10.1287/opre.1120.1102
  • Schweitzer, M. E. i Cachon, G. P. (2000). Decision bias in the newsvendor problem with a known demand distribution: experimental evidence. Management Science, 46(3), 404-420. doi:10.1287/mnsc.46.3.404.12070
  • Fisher, M. i Raman, A. (1996). Reducing the cost of demand uncertainty through accurate response to early sales. Operations Research, 44(1), 87-99. doi:10.1287/opre.44.1.87
  • Orientacyjne ceny produkcji za sztukę na stronie cennika.

Czytaj dalej

Zapytaj nas o swój projekt.

Napisz, co chcesz wyprodukować, a powiemy, czego to wymaga, zanim się do czegokolwiek zobowiążesz. Wycena jest bezpłatna.