Co gramatura mówi, a czego nie mówi o ciężkim T-shircie
· 4 min czytania
Gramatura mówi, ile gramów włókna jest w metrze kwadratowym materiału, ale dwie dzianiny 300 g/m² mogą być zupełnie innymi produktami, dlatego razem z nią pytaj o numer przędzy i gęstość dzianiny.
W tym poradniku
Co właściwie mierzy gramatura?
Gramatura to liczba gramów na metr kwadratowy: ile włókna jest w jednym metrze kwadratowym materiału. Mierzy ilość i nie mówi nic o tym, jak to włókno zostało uprzędzone i przerobione na dzianinę.
Dlatego jest liczbą przydatną, ale niepełną. To za nią płacisz, bo cięższy materiał oznacza więcej bawełny w każdym wyrobie, i to od niej zaczyna się większość wycen. Opisuje jednak płaski materiał, a nie gotową koszulkę. Dzianina 300 g/m² nie daje T-shirtu ważącego 300 gramów; waga wyrobu zależy od rozmiaru, wykroju i tego, ile materiału w niego wchodzi.
Ciężki to też nie to samo co gruby. Materiał może mieścić dużo bawełny w cienkiej, zwartej warstwie albo tę samą ilość w puszystej, luźnej. Gramatura tego nie rozróżnia i to jest ta połowa specyfikacji, której brakuje.
Dlaczego dwa T-shirty 300 g/m² tak różnią się w dotyku?
Bo tę samą ilość bawełny można ułożyć na bardzo różne sposoby. Przędza może być gruba albo cienka, a dzianina luźna albo zwarta, i każde z tych połączeń daje inny materiał przy tej samej gramaturze.
| Gruba przędza, luźna dzianina | Cienka przędza, zwarta dzianina | |
|---|---|---|
| Gramatura | 300 g/m² | 300 g/m² |
| Grubość | gruba | cieńsza |
| Chwyt | miękki, sprężysty | sztywniejszy |
| Na sylwetce | objętość i miękkość | trzyma formę |
Ta sama liczba na fakturze, dwie różne koszulki na ciele. Kupujący, który porównuje dwie wyceny po 300 g/m², może sądzić, że porównuje to samo. Porównuje wyłącznie ilość bawełny.
Dlatego T-shirtów nie da się rzetelnie porównać samą gramaturą i dlatego dwa blanki o tej samej wadze od dwóch dostawców mogą w ręku nie mieć ze sobą nic wspólnego.
Czym są numer przędzy i gęstość dzianiny?
Numer przędzy mówi, jak cienko przędza jest uprzędzona. Zapisuje się go liczbą, na przykład 20s albo 30s, i im wyższa liczba, tym cieńsza przędza. Gęstość dzianiny to liczba oczek na cal, wszerz i wzdłuż materiału.
Te dwie pozycje decydują o większości tego, jak dzianina jest odczuwana. Gruba przędza dziana luźno daje materiał grubszy i miękki. Cienka przędza dziana gęsto daje materiał cieńszy i sztywniejszy, który trzyma kształt. Dwie dzianiny mogą mieć tę samą gramaturę i różnić się w obu punktach.
Większość wycen pomija oba. Za gramaturę płacisz, a numer przędzy i gęstość nosisz. Materiał został wydziany według obu parametrów, więc warto o nie pytać razem z gramaturą, a do dostawcy, który nie potrafi ich podać, podchodzić ostrożnie.
Jak wygląda w praktyce T-shirt o gramaturze 593 g/m²?
Dobrym przykładem jest Triple Heavyweight Tsuriami marki Wonder Looper. Producent podaje gramaturę dzianiny 593 g/m², czyli ponad pół kilograma bawełny w każdym metrze kwadratowym materiału. To informacja o materiale, a nie o wadze koszulki.
Prawie wszystko inne, co marka o nim publikuje, dotyczy włókna i sposobu wykonania, a nie liczby:
- 100% bawełny, uprawianej w Teksasie.
- Nierówna, flamowa faktura (slub), więc nie jest to gładki T-shirt.
- Dzianina z Wakayamy w Japonii, robiona na stuletnich okrągłych dziewiarkach tsuriami, które według marki wytwarzają około jednego metra materiału na godzinę.
- Materiał, który według marki staje się wygodniejszy z każdym praniem i noszeniem.
Żadnej z tych rzeczy gramatura nie powie. Slub to cecha przędzy, celowo nierównomiernej, z grubszymi i cieńszymi odcinkami, i widać ją na powierzchni materiału. To, jak dzianina leży w dłoni i jak mięknie, wynika z przędzy i sposobu dziania. Liczba mówi tylko tyle, że bawełny jest bardzo dużo.
Warto też zauważyć, czego brakuje. Informacje o produkcie, z których korzystaliśmy, nie podają numeru przędzy ani gęstości dziania. Nawet tak szczegółowo opisana koszulka nie zdradza dwóch liczb, które pozwoliłyby porównać jej materiał z innym.
Czy wyższa gramatura oznacza lepszy T-shirt?
Nie. Wyższa gramatura oznacza więcej bawełny na metr kwadratowy, czyli zwykle cięższą koszulkę i wyższy koszt materiału na sztukę, ale czy to jest lepsze, zależy od tego, czym produkt ma być.
Ta sama marka robi T-shirt Double Heavyweight o gramaturze 409 g/m² i osobny T-shirt Ultimate Pima o gramaturze 200 g/m². To różne produkty z różnych materiałów, a nie lżejsze wersje jednej koszulki, więc porównanie ma sens tylko model do modelu. Z kolei koszulka 593 g/m² ma celowo nierówną powierzchnię, której kupujący szukający czystego, gładkiego T-shirtu nie wybrałby przy żadnej gramaturze.
Dla marki właściwe pytanie brzmi nie „jak ciężki", tylko „ciężki po co": koszulka, która odstaje od ciała, koszulka, która się układa, koszulka, która mięknie z czasem. Każda z nich to połączenie gramatury, przędzy i sposobu dziania, a gramatura jest tylko jednym z trzech elementów.
Jak porównywać wyceny ciężkiego T-shirtu?
Zadaj każdemu dostawcy te same trzy pytania: o gramaturę, numer przędzy i gęstość dzianiny. Potem poproś o próbkę materiału, bo chwytu nie prześle żadna karta specyfikacji.
Mając wszystkie trzy liczby, widzisz, dlaczego dwa materiały się różnią, a nie tylko że się różnią. Bez nich porównujesz jedną wartość, którą dwaj dostawcy mogą spełnić zupełnie innym materiałem, a różnica wychodzi dopiero wtedy, gdy przychodzą próbki.
Co wpisać do tech packa
- Docelową gramaturę z uzgodnioną tolerancją.
- Numer przędzy, zapisany tak, jak zapisuje go dziewiarnia.
- Gęstość dzianiny albo próbkę wzorcową, którą dziewiarnia potwierdziła, że odtworzy.
- Oczekiwaną powierzchnię: gładką albo flamową.
- Zatwierdzoną próbkę materiału, zachowaną do porównania z dostawą.
Kiedy materiał przyjdzie, zważ go: sposób opisuje poradnik cztery kontrole tkaniny, zanim ją przyjmiesz. Jeśli specyfikację trzeba dopiero napisać, zacznij od darmowego tech packa.