Dlaczego wełna gryzie i o jaką grubość włókna w mikronach pytać
· 3 min czytania
Wełna gryzie, gdy końce włókien są zbyt grube, by ugiąć się na skórze, mniej więcej od 30 mikronów, dlatego pytaj o średnią średnicę włókna i wskaźnik komfortu; większość merynosa ma od 18 do 24 mikronów.
W tym poradniku
Dlaczego wełna gryzie?
Wełna gryzie przez grube włókna, a nie dlatego, że jest wełną. Kłucie bierze się z końców włókien wystających z przędzy: cienki koniec ugina się, gdy dotyka skóry, a gruby się nie ugina, więc kłuje.
U większości ludzi to efekt mechaniczny, a nie alergia. Skóra reaguje na wiele sztywnych punktów, które na nią naciskają, a nie na samą wełnę. Dla marki najważniejsze jest to, że gryzienie w dużej mierze zależy od włókna, a włókno można określić w specyfikacji.
Dwa swetry mogą więc mieć na metce słowo „wełna”, a jeden będzie warstwą bazową do noszenia na gołej skórze, drugi zaś tylko na koszulę. Słowo na metce jest to samo. Włókno pod nim już nie.
Czym jest mikron i od jakiej grubości wełna zaczyna kłuć?
Grubość włókna mierzy się w mikronach, zwykle jako średnią średnicę włókna w danej partii. Mniej więcej przy 30 mikronach włókno staje się zbyt sztywne, by ugiąć się na skórze, i od tego miejsca zaczyna się kłucie.
Źródła umieszczają ten próg w różnych miejscach, od 22 do 30 mikronów, więc traktuj 30 jako punkt orientacyjny, a nie twardą granicę. Kierunek nie budzi wątpliwości: im cieńsze włókno, tym łatwiej się ugina i tym mniej je czuć.
Ponieważ mikrony mierzą średnicę, różnice wyglądają na papierze niewinnie. Kilka mikronów potrafi jednak oddzielić dzianinę noszoną przy szyi od takiej, którą zakłada się tylko na coś innego.
Jak cienki jest merynos w porównaniu z inną wełną?
Większość merynosa ma od 18 do 24 mikronów i dlatego można go nosić bezpośrednio na skórze. Merynos superfine ma około 18,5 mikrona i mniej. Wiele wełen jagnięcych i szetlandzkich jest grubszych.
| Wełna | Typowa średnica włókna |
|---|---|
| Merynos superfine | około 18,5 mikrona i mniej |
| Większość merynosa | od 18 do 24 mikronów |
| Wiele wełen jagnięcych i szetlandzkich | grubsze niż merynos |
Traktuj to jako ogólną orientację, a nie klasyfikację. „Merynos” to nazwa rasy owiec, a nie grubość włókna w konkretnej partii, a „wełna jagnięca” i „szetlandzka” mówią, skąd wełna pochodzi, a nie jak jest gruba. Żadne z tych słów nie podaje liczby, która decyduje o tym, jak dzianina jest odczuwana. Słowo to rasa. Liczba to dotyk.
Czym jest wskaźnik komfortu?
Wskaźnik komfortu (comfort factor) to udział włókien w partii, które są cieńsze niż 30 mikronów. Mierzy rozrzut grubości, a nie średnią, a to rozrzut decyduje o tym, ile grubych końców dotknie skóry.
Ma to znaczenie, bo niewiele grubych włókien wystarczy. Około 5% włókien grubszych niż 30 mikronów wystarcza, by większość osób uznała materiał za drapiący. Wełna może więc mieć przyzwoitą średnią i mimo to gryźć, jeśli rozrzut jest na tyle szeroki, że zostaje ogon grubych włókien.
Dlaczego wełna o niskiej średniej grubości może drapać?
Bo średnia ukrywa grube włókna na końcu rozkładu. Dwie partie mogą mieć tę samą średnią średnicę i różnić się liczbą grubych włókien, a skóra czuje właśnie te grube.
Badanie dzianin związane z CSIRO wykazało, że udział grubych włókien lepiej przewidywał kłucie niż średnia średnica. To argument za tym, by pytać o obie liczby: średnia mówi, gdzie mniej więcej plasuje się wełna, a wskaźnik komfortu mówi, ile z niej będzie kłuć.
Próbka materiału wciąż się przydaje. Przyłożona na kilka minut do wewnętrznej strony nadgarstka albo do szyi pokazuje to, co przewidują liczby, w miejscu, w którym zauważy to klient.
Co to oznacza dla zamówienia dzianiny
- Jeśli fabryka proponuje merynosa, zapytaj o mikrony. Poproś przędzalnię o średnią średnicę włókna przędzy, którą zamawiasz.
- Zapytaj też o wskaźnik komfortu, czyli udział włókien cieńszych niż 30 mikronów, bo niska średnia może ukrywać grube włókna.
- Dopasuj liczbę do wyrobu: rzecz noszona na gołej skórze wymaga cieńszego końca zakresu, a noszona na koszulę może być z grubszej wełny.
- Przechowuj te wartości razem z zatwierdzoną próbką, żeby późniejszą dostawę można było z nimi porównać.
Minimum Splot dla dzianin swetrowych to 50 sztuk na model. Jak wełna mechaci się w porównaniu z mieszanką, opisuje poradnik dlaczego dzianina się mechaci i jak to zapisać w specyfikacji. Żeby wpisać parametry przędzy do specyfikacji, zacznij od darmowego tech packa.