Pranie enzymatyczne, silikonowe, mineral wash i acid wash: czym się różnią
· 4 min czytania
Pranie enzymatyczne usuwa włókna z powierzchni, dając czystszą i miększą dzianinę, pranie silikonowe zmiękcza bez zmiany koloru, a mineral wash i acid wash nierówno spierają kolor, więc dwa pierwsze dotyczą chwytu, dwa ostatnie wyglądu, a każde zatwierdza się na upranej próbce.
W tym poradniku
Na czym polega pranie enzymatyczne?
Pranie enzymatyczne to obróbka uszytej odzieży celulazą, enzymem rozkładającym celulozę, czyli materiał, z którego zbudowana jest bawełna. Enzym trawi luźne końce włókien na powierzchni, więc materiał wychodzi czystszy, gładszy i miększy, często lekko sprany.
Ponieważ usuwa meszek z prawej strony materiału, pranie enzymatyczne stosuje się też, żeby ograniczyć wczesne mechacenie bawełnianych dzianin, i dlatego bywa nazywane biopolerowaniem. Na koniec cyklu działanie enzymu się przerywa, zwykle zmieniając temperaturę albo kwasowość kąpieli. Ceną tego wykończenia jest włókno: razem z meszkiem odchodzi trochę masy i trochę wytrzymałości, tym więcej, im dłuższa i mocniejsza obróbka.
Czym jest mineral wash?
Mineral wash to nazwa handlowa, a nie jeden konkretny proces. Przy T-shirtach i bluzach z dzianiny zwykle oznacza plamiste, nierówne wyblaknięcie farbowanego wyrobu, łagodniejsze i bardziej zamglone niż w acid washu.
Zakłady dochodzą do tego efektu różnymi drogami, między innymi środkami wybielającymi albo utleniającymi, kamieniami lub ich połączeniem, a dwa zakłady mogą pod tą samą nazwą rozumieć co innego. To jedna rzecz, którą trzeba wiedzieć przed briefem: poproś zakład, żeby jednym zdaniem opisał, na czym ten proces naprawdę polega, i zatwierdź upraną próbkę na swoim materiale i w swoim kolorze. Zdjęcie mineral washu innej marki nie mówi zakładowi, jak go zrobić.
Czym acid wash różni się od mineral washu?
Acid wash to konkretny proces: pumeks nasączony roztworem wybielającym obraca się z mokrą odzieżą w bębnie bez wody, więc kolor zostaje wybielony wszędzie tam, gdzie trafi kamień. Efektem jest ostry, marmurkowy kontrast między miejscami wybielonymi a osłoniętymi.
Mineral wash, tak jak tę nazwę rozumie większość zakładów, ma dać łagodniejsze, bardziej równomierne zamglenie. Oba prania spierają kolor nierówno i żadne nie powtarza się dokładnie ze sztuki na sztukę, więc oba zatwierdza się względem zachowanej próbki. Acid wash, ponieważ opiera się na wybielaczu, wymaga też określonego etapu płukania i neutralizacji, inaczej wybielacz działa na bawełnę dalej, już po zatrzymaniu bębna.
Co daje pranie silikonowe?
Pranie silikonowe zmiękcza odzież bez spierania koloru. Silikonowy środek zmiękczający nakłada się podczas prania i zostaje na włóknie, co daje gładki, lekko śliski, bardzo miękki chwyt.
Często łączy się je z praniem enzymatycznym: enzym czyści powierzchnię, a silikon ją zmiękcza. Na próbce warto sprawdzić dwa skutki uboczne. Silikon może sprawić, że materiał gorzej chłonie wodę, co ma znaczenie przy odzieży do sportu. A środek zmiękczający na powierzchni może wpłynąć na to, jak dobrze trzyma się nadruk albo haft nakładany po praniu, więc uzgodnij kolejność operacji.
Czym różnią się te cztery prania?
Dzielą się na dwie grupy. Pranie enzymatyczne i silikonowe zmienia to, jak odzież jest w dotyku, a mineral wash i acid wash to, jak wygląda.
| Pranie enzymatyczne | Pranie silikonowe | Mineral wash | Acid wash | |
|---|---|---|---|---|
| Co robi | Usuwa włókna z powierzchni | Pokrywa włókno środkiem zmiękczającym | Nierówno spiera kolor | Wybiela kolor tam, gdzie dotkną kamienie |
| Kolor | Lekko sprany | Bez zmian | Zamglony, łagodnie sprany | Ostry, marmurkowy kontrast |
| Powierzchnia i chwyt | Czystsza, gładsza, miększa | Bardzo miękki, śliski | Zmiękczony, zależy od procesu | Miększy, zależy od materiału |
| Wpływ na materiał | Pewna utrata masy i wytrzymałości | Może zmniejszyć chłonność | Zależy od chemii | Wybielacz trzeba zneutralizować |
| Czy powtarza się między sztukami | Bardzo blisko | Bardzo blisko | Nie | Nie |
| Na czym zatwierdzać | Uprana próbka, chwyt i powierzchnia | Uprana próbka, chwyt | Zachowane uprane próbki, jako zakres | Zachowane uprane próbki, jako zakres |
Jakie pranie wybrać do ciężkiej bluzy z kapturem albo T-shirtu?
To zależy od tego, czy brief dotyczy chwytu, czy wyglądu. Dla czystej, miękkiej i mniej włochatej powierzchni w jednolitym kolorze zwykle wybiera się pranie enzymatyczne, często wykończone silikonowym środkiem zmiękczającym, a dla miękkiego chwytu przy kolorze dokładnie takim, jak po farbowaniu, samo pranie silikonowe.
Dla koloru w stylu vintage, wyglądającego na znoszony, mineral wash albo acid wash, z akceptacją, że każda sztuka będzie inna. Przy ciężkiej dresówce drapanej obejrzyj też lewą stronę próbki: drapany meszek może w długim procesie mokrym stracić część puszystości, a gramatura po praniu to ta, którą dostaje klient. Poproś o pomiar gramatury zarówno na materiale, jak i na upranym wyrobie.
Od czego zależy koszt prania odzieży?
Bardziej od czasu procesu i obsługi niż od chemikaliów. Pranie to dodatkowy etap wykonywany na uszytej odzieży, zwykle w osobnym zakładzie, więc główne pozycje kosztowe są te same, niezależnie od wybranego prania:
- Transport i obsługa między szwalnią a zakładem.
- Wsad maszyny: mała ilość może kosztować prawie tyle co pełny wsad.
- Długość cyklu i liczba etapów, na przykład etap enzymatyczny, po którym następuje zmiękczanie, albo wybielanie, po którym następuje neutralizacja.
- Kamienie, jeśli są używane, i czyszczenie potrzebne, żeby usunąć pył kamienny z kieszeni i kapturów.
- Suszenie oraz straty na sztukach, które wychodzą poza zakres.
- Dodatkowy materiał, bo wykrój jest powiększony o zapas na skurcz w procesie mokrym.
Co uzgodnić przed zamówieniem pranej odzieży
Wykończenie ustal równie starannie jak sam wyrób, który się pod nim kryje, i zapisz to na piśmie:
- Nazwę prania z jednozdaniowym opisem procesu od zakładu, zwłaszcza przy mineral washu.
- Zatwierdzoną upraną próbkę na Twoim materiale i w Twoim kolorze, zachowaną jako wzorzec, a przy mineral washu i acid washu także dopuszczalny zakres różnic między sztukami.
- Wymiary i gramaturę mierzone po praniu, żeby zatwierdzona tabela wymiarów dotyczyła wyrobu po praniu.
- Sprawdzenie wytrzymałości upranej próbki na szwach i w cienkich miejscach.
- Co trafia na wyrób przed praniem, a co po nim: metki, nadruki, hafty i dodatki przechodzą przez maszynę, jeśli są już na wyrobie.
- Minimum na wsad, czas, jaki pranie dodaje do harmonogramu, i to, co obejmuje jego cena.
Wyrób może być jednocześnie farbowany po uszyciu i prany, a farbowanie i pranie wpływają na siebie nawzajem, więc obowiązują też pytania z poradnika od czego zależy koszt farbowania gotowej odzieży. O tym, jak wycenia się i zatwierdza próbki, przeczytasz w poradniku koszt i zatwierdzanie próbki odzieży. Możesz też zacząć od bezpłatnego tech packa, żeby wpisać wykończenie do specyfikacji.